Friday, June 19, 2015

"အၾကီးအကဲဆိုုး vs. ေခါင္းေဆာင္ေကာင္း"



"အၾကီးအကဲဆိုုး vs. ေခါင္းေဆာင္ေကာင္း"
“က်ေနာ ့လူၾကီးအေၾကာင္းေတာ ့မေျပာခ်င္ေတာ့ဘူး ဦးေရ။ တကယ္လုုပ္ရတာက..က်ေနာ္တုုိ ့။ တကယ့္ပင္ပင္ပန္းပန္း။ တခါတေလ အလုုပ္ေတြ မျပီးလုုိ ့ညအထိလုုပ္ၾကရတာ။ ဒါေပမယ္ ့ ဘယ္ေတာ ့မွ မခ်ီးက်ဴးဘူး။ အဲ႔အထက္က လူၾကီးလာရင္ေတာ ့သူပဲ အခ်ီးက်ဴးခံခ်င္တာ။ တခါတေလ မွားသြားရင္ေတာ ့က်ေနာ္တုုိ ့ကိုု အျပစ္ပံုုခ်ေရာ။ ဒီအလုုပ္ ထြက္လုုိ ့မရေသးလုုိ ့သာ လုုပ္ေနရတာ.. နည္းနည္းမွကို မေပ်ာ္ဘူးဗ်ာ..”


“သမီးတုုိ ့မမက သိပ္စိတ္ေကာက္တတ္တာ ဆရာေရ။ သူ ့ရဲ့အလိုုကိုုမလုုိက္မိရင္ စိတ္ေကာက္ေနေရာ။ က်မတုုိ ့ကပဲ ျပန္ျပန္ ေခ်ာ ့ရတယ္။ သူ႔ကိုု ေခ်ာ ့ေနရတာနဲ ့တစ္ခါတစ္ေလ အလုုပ္ကိုု ေကာင္းေကာင္းမလုုပ္ရပါဘူး..”
“ခက္တာက အကိုုရယ္။ က်ေနာ့ေဘာ့စ္က သူသိသူတတ္ဗ်။တခါတေလ တခ်ိဳ ့ကိစၥေတြ လုုပ္လုုိ႔မရပါဘူး ဆုုိတာလဲ ေျပာမရဘူး။ေတာ္ေတာ္ေခါင္းမာတဲ့သူပါ ဗ်ာ။ အဲ..ဘ၀င္ျမင္ ့သလားလဲ မေမးနဲ ့..”
“ဆရာေရ..က်မက လစာရတာ သိပ္မဆိုုးလုုိ ့၀င္လုုပ္မိပါတယ္။ ပိုုင္ရွင္က ဟိုုေနရာပါ၊ ဒီေနရာပါနဲ ့။ အေသးစိတ္ကအစ ၀င္ပါေနေတာ ့က်မတိုု ့ဘယ္မွာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္လုုပ္ရပါေတာ့မလဲ။ က်မတုုိ ့လုုပ္တတ္ပါတယ္ေျပာလဲ မရဘူး။ေတာ္ေတာ္ ဆုုိးပါတယ္ဆရာရယ္..”
“သူငယ္ခ်င္းရာ..ငါ ့အထက္လူၾကီးက သေဘာေတာ့ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ္႔ တခါတေလ သူေဒါသထြက္လာရင္ မလြယ္ဘူးေဟ့။ တရံုုးလံုုး ေနစရာမရွိဘူး။ သိပ္ရိုုင္းတာပဲ ကြာ”
“က်မတုုိ ့ဆရာက ေတာ္ေတာ့ေတာ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ္ ့တပည့္ေတြကိုု ဂရုုမစိုု္က္ဘူး။ သူ့႔အလုုပ္ပဲ သုူလုုပ္ေနတာ။ တပည္႔ေတြအတြက္လဲ ဘာမွ စဥ္းစားမထားဘူးထင္ပါရဲ့။ သူပင္စင္ယူသြားရင္ေတာင္ က်မတိုု ့ဘယ္႒ာနေျပာင္းရမလဲဆိုုတာမသိဘူး”
“ဟာဗ်ာ..အၾကီးအကဲ ျဖစ္တဲ ့သူကေတာင္ အနာဂါတ္ကိုု အေကာင္းမျမင္ပဲ ျငီးေနမွေတာ ့ သူ့႔ေအာက္မွာ လုုပ္တဲ့သူေတြဘယ္လိုု ေနရမလဲဗ်ာ”
ဒီအသံေတြကေတာ ့က်ေနာ ့မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္း ေဆြမ်ိဳး ေတြနဲ ့ေတြ ့ရင္ သူတုုိ ့ရဲ ့အၾကီးအကဲ ေတြ နဲ့ပါတ္သက္လိုု ့ေျပာၾကတာေတြပါ။  ဒါနဲ့ပါတ္သက္ျပီး က်ေနာ္ ေတြးမိတယ္။ တခ်ိဳ ့ကလဲ လုုပ္သက္မ်ားလိုု႔သာ အၾကီးအကဲ ရာထူးရလာတာ၊ ေခါင္းေဆာင္မႈရဲ့ သေဘာသဘာ၀အေၾကာင္း သိပံုုမရပါဘူး။ ေခါင္းေဆာင္တစ္ေယာက္အေနနဲ့ ကိုုယ့္လက္ေအာက္မွာ လူေတြရွိတယ္၊ ကိုု္ယ္႔အဖြဲ႔ကိုု ဦးေဆာင္ရမယ္ဆုုိတာ သတိ္မထားမိဘဲ အရင္ကလိုု တစ္ေယာက္ထဲလုုပ္တဲ႔အတုိင္း ဆက္လုုပ္ေနၾကတယ္ ထင္ပါရဲ့။ တခ်ိဳ႔က်ေတာ့လဲ ေငြရွိလိုု ့စီးပြားေရးလုုပ္ငန္း ထူေထာင္။ ဒါနဲ့ပဲ လုုပ္ငန္းရဲ ့အၾကီးအကဲျဖစ္လာတာ ေခါင္းေဆာင္မႈအေၾကာင္းသိလဲမသိ၊ ေလ့လဲ မေလ့လာ ၾကဘူးထင္ပါရဲ့။ အဲဒီေတာ ့ေအာက္ကလူေတြ စိတ္ဆင္းရဲရတာေပါ ့ဗ်ာ။ ဘယ္မွာ ထိေရာက္ ေအာင္ျမင္တဲ ့၊ အားလံုုးစိတ္ခ်မ္းသာတဲ့အဖြဲ ့ျဖစ္ေတာ့မလဲ။ အခုု ကမၻာမွာေတာ ့ေခါင္းေဆာင္မႈ ပညာကိုု ေတာ္ေတာ္ အေလးထားတယ္။ ဘာလုုိ႔လဲဆုုိေတာ ့ဒီေခတ္က အျပင္းအထန္ ယွဥ္ျပိဳင္ရတဲ့ေခတ္ မဟုုတ္လား။
ဘယ္လုုပ္ငန္း မဆိုု ေခါင္းေဆာင္ မေကာင္း၊ အဖြဲ ့အစညး္မေကာင္းရင္ ယွဥ္ျပိုုင္ရတာ ခက္သြားျပီ..
***************************
တေန ့ေတာ ့..အဖြဲ ့အစည္းေတြေကာင္းမြန္ေရးအတြက္သင္တန္းေတြ ေပးေနတဲ့ Officevibe လုုပ္ငန္း ရဲ ့ပူးတြဲ ထူေထာင္သူ Jeff Fermin ေရးထားတာကိုု ဖတ္လုုိက္ရတယ္။ အထက္လူၾကီးဆိုုးဆိုုး (Worst Boss) ေတြမွာ ေတြ႔ရတဲ ့ စိတ္ပ်က္စရာ အခ်က္ေတြေပါ့။ အဲဒါေတြက…
1.Controlling (အရာရာကိုု ထိန္းခ်ဳပ္တယ္)
2.Indecisive (ဆံုုးျဖတ္ ခ်က္ မျပတ္သားဘူး)
3.Stubborn (သူထင္တာ အမွန္ပဲ။ သိပ္ေခါင္းမာတယ္)
4.Resist Change (အေျပာင္းအလဲကိုု လက္မခံဘူး)
5. Micromanage (အေသးစိတ္က အစ လုုိက္ပါခ်င္တယ္)
6. Lead By Fear (ေၾကာက္ေအာင္လုုပ္ျပီး အုုပ္ခ်ဳပ္တယ္)
7. Visionless (ေရရွည္အတြက္ ဘာမွအေျမွာ္အျမင္ မရွိဘူး)
8. Favoritism (မ်က္ႏွာလုုိက္တယ္)
9. Arrogance (မိမိသာအေရးၾကီးဆံုုး၊အတတ္ဆံုုးလုုိ ့ထင္တယ္။ဘ၀င္ျမင့္တယ္)
10. Angry (စိတ္ဆိုုး၊စိတ္ေကာက္၊ေဒါသၾကီးတယ္)
11. Blame-Shifter (မွားတာရွိရင္သူမ်ားကိုုပဲအျပစ္လႊဲခ်တတ္တယ္။ ခ်ီးၾကဴးခံရရင္ေတာ ့ငါ လုုပ္တာ ဆုုိျပီး)
12. Driven by emotion (အဆံုုးအျဖတ္ေပးစရာေတြကိုု အခ်က္အလက္ေပၚမူတည္ ျပီး မစဥ္းစားပဲ စိတ္လႈပ္ရွားမႈနဲ့ပဲ ဆံုုးျဖတ္တယ္)
13. Neglet team building (team အဖြဲ ရဲ့တန္ဖိုုး၊ team နဲ ့လုုပ္ရမွန္းကိုု မသိဘူး။) .. ေတြပါတဲ ့။
ဖတ္ၾကည္႔ေတာ ့မဆုုိးဘူးဗ်။ အခုုအၾကီးအကဲေခါင္းေဆာင္ေနရာမွာ ေရာက္ေနသူေတြေရာ၊ ေနာင္ အနာဂါတ္မွာ ျဖစ္လာမဲ့သူေတြေရာ ဒီအခ်က္ေတြကိုုၾကည့္ျပီး ကိုုယ္႔ကိုုယ္ကိုု Check- list တစ္ခုု အေနနဲ့ဆန္းစစ္ရင္ ေတာ္ေတာ္အကိ်ဳးရွိမွာ။
ငါ႔မွာ ဘယ္လုုိျပင္ရဦးမယ့္စရိုုက္ေတြ ရွိသလဲ..ဆုုိျပီးေတာ့။ ငါ ့မွာ..ေဒါသၾကီးတဲ့စရိုုက္ေတြ ရွိေနသလား။ မ်က္ႏွာလုုိက္တဲ့ စရိုုက္ေတြ ရွိေနသလား။ ဘ၀င္ျမင္႔တာေတြ ရွိေနသလား..အစရွိသျဖင့္ေပါ ့။ တကယ္ေတာ့ သူမ်ားကိုု ေ၀ဖန္ရတာ လြယ္ပါတယ္။ ကိုုယ့္ကိုုယ္ကိုု ျပင္ရတာ တကယ္ခက္ပါတယ္။ ဒါေပမယ္႔ ကိုုယ့္ကိုုယ္ကိုု ျပင္တာဟာ အက်ိဳးအရွိဆံုုးပါပဲ ။ တဦးခ်င္းေကာင္းရင္ ကိုုယ္ေနတဲ့ လူ ့အဖြဲ ့အစည္းလဲ ေကာင္းတာပဲ မဟုုတ္လား။
*****************************
အဲဒါနဲ့ဆက္စပ္ျပီး က်ေနာ္ေတြးမိတယ္။ အၾကီးအကဲဆိုုးဆိုုးေတြမွာ ဒီလုုိ အခ်က္ေတြ ရွိတာကိုု လူေတြက မၾကိဳက္ရင္ သူတုုိ ့ရဲ့ေခါင္းေဆာင္ေတြဆီမွာ ဘယ္လိုု အခ်က္ေတြရွိတာ၊ ဘယ္လိုုအရည္ အေသြးေတြ ရွိတာကိုု လူေတြ ျမင္ခ်င္မလဲ..လုုိ ့။ ဒီအခ်က္ကိုု James Kouzes နဲ ့Barry Posner တိုု ့ရဲ ့ The Leadership Challenge ဆိုုတဲ႔ စာအုုပ္ထဲမွာ သြားေတြ႔ပါတယ္။ ဒီစာအုုပ္ဟာ ေခါင္းေဆာင္မႈပညာနယ္ပါယ္မွာ ေတာ္ေတာ္  နာမည္ၾကီးတဲ့စာအုုပ္ပါ။ သူတိုု႔ဟာ ေခါင္းေဆာင္မႈနဲ ့ပါတ္သက္တဲ့ စစ္တန္းေကာက္ယူမႈေတြ၊ သုုေတသနေတြကိုု ၁၉၈၃ က စလုုပ္ခဲ့ျပီး အခုု ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ အတြင္း ေလ့လာမႈေပါင္း ေထာင္ခ်ီလုုပ္ခဲ့ျပီးပါျပီ။
ဒီစာအုုပ္ကိုု ၁၉၈၇ ခုုႏွစ္က ထုုတ္ေ၀ခဲ့ျပီး ၂၀၁၂ မွာ 5th Edition ထြက္ပါတယ္။ အခုုအထိ အုုပ္ေရ ၂သန္းေက်ာ္ ရိုုက္ခဲ့ရျပီး၊ ဘာသာေပါင္း၂၀ ေက်ာ္ ကိုု ျပန္ဆုုိထားရတဲ ့စာအုုပ္ပါ။ Jameas Kuozes က သူ့ရဲ့ စာအုုပ္ထဲမွာ ေရးထားတာက... “က်ေနာ္တိုု ့ရဲ ့သုုေတသနေတြကေန တသမတ္ထဲ ေတြ႔ရတာက..လူအမ်ားစုုဟာ သူတိုု ့ရဲ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြဆီမွာ အရည္အခ်င္း ၄ မ်ိဳးကိုု ေတြ႔ျမင္လုုိၾကတယ္ဆုုိတာပါ ပဲ။
အဲဒါေတြကေတာ ့....
1. Honest, trustworthy, has integrity (ရိုုးသားတာ၊ယံုုၾကည္ထုုိက္တာ)
2.Forward-looking, has vision of future, foresight and thinks about the long term (အေျမွာ္အျမင္ရွိတာ)
3. Competent, has expertise, knows what he’s doing (အရည္အခ်င္းရွိျပီး သူဘာလုပ္ေနသလဲ ဆုုိတာသိတာ)
4. Inspiring, dynamic, optimistic and positive about the future (ကိုုယ္တိုု္င္လဲတက္ၾကြျပီး အျခားသူေတြကိုုလဲတက္ၾကြ ေအာင္လုုပ္နိုုင္တာ။ အေကာင္းျမင္စိတ္ရွိတာ)..”ပါတဲ ့။
************************
ကဲ အခုုဆုုိ မိ္တ္ေဆြတိုု ့..အဖြဲ ့အစည္းတခုု ရဲ့ ေခါင္းေဆာင္မွုမွာ ဘယ္အခ်က္ေတြကေတာ့ ေကာင္းတယ္။ လူေတြ ၾကိဳက္တယ္။ ဘယ္အခ်က္ေတြကေတာ ့မေကာင္းဘူး၊ ကိုုယ္႔အဖြဲ႔က မၾကိဳက္ဘူးဆုုိတာ ရိပ္မိၾကျပီ ထင္ပါတယ္။ အၾကီးအကဲေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ေနတဲ့သူေတြ၊ အနာဂါတ္မွာ ျဖစ္မဲ့သူေတြ ကိုယ္႔ကိုုယ္ကိုု ဆန္းစစ္နုုိင္ၾကျပီး ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းေတြ ဦးေဆာင္တဲ့ ေကာင္းမြန္တဲ့ အဖြဲ့အစည္းေတြ မ်ားမ်ား ေပၚထြန္းၾကပါေစ....
-       ေဒါက္တာေအာင္မ်ိဳး
(၁၂.၇.၂၀၁၄)


စာေရးသူ သည္ ၂၀၀၂ မွ ၂၀၀၆ အထိ ရန္ကုန္ျပည္သူ ့ေဆးရံုၾကီး ကင္ဆာဌာနတြင္ တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ၿပီး ေဆးပညာ မဟာသိပၸံ (ကင္ဆာေရာဂါေဆးပညာ) ဘြဲ ့ကို ၂၀၀၄ တြင္ေဆးတကၠသိုလ္(၁)ရန္ကုန္ မွ ရရွိခဲ့သည္ ။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ မွစ၍ နုိ္င္ငံတကာေဆး၀ါး ကုမၸဏီၾကီးတစ္ခု တြင္ ညႊန္ၾကားေရးမွဳး၊ အာရွ-ပစိဖိတ္ဆုိင္ရာ ကင္ဆာသုေတသနဌာန အၾကီးအကဲ အျဖစ္တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္လွ်က္ရွိသည္ ။ ကင္ဆာဆုိင္ရာ သုေတသန စာတန္းမ်ား ေရးသားခဲ ့ျပီး အာရွ-ပစိဖိတ္ ေဒသဆုိင္ရာကင္ဆာပညာ ႏွင္ ့ကင္ဆာသုေတသန ညီလာခံမ်ားတြင္ ေဟာေျပာသူ ျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ ကင္ဆာအသင္းၾကီး နွင္ ့အာရွ-ပစိိဖိတ္ Palliative Care Network အသင္း၀င္ျဖစ္သည္ ။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာနုိင္ငံရွိ လူငယ္မ်ား အဂၤလိပ္စကားေျပာ ႏွင္ ့Soft Skill ဖြ ့ံျဖိဳး တိုးတက္ေရး အတြက္ TOFLA (Top Myanmar Future Leader Academy)ကို ထူေထာင္ခဲ့သည္။ ယခု အခါ စကာၤပူ နုိင္ငံတြင္ မိသားစုႏွင္ ့ေနထုိင္လွ်က္ရွိသည္ ။


0 comments:

Post a Comment